علوم تجربی نهم صفحه 92 - آزمایش کنید
هدف: بررسی آثار فشار هوا (۲)
وسایل و مواد لازم: بطری شیشهای، درپوش تکسوراخه و درپوش دو سوراخه، قیف و ظرف محتوی آب
روش اجرا:
۱ـ پیشبینی کنید با ریختن آب درون قیف شکل الف چه اتفاقی میافتد. استدلال خود را بیان کنید.
۲ـ اکنون آزمایش کنید. مطابق شکل الف به آرامی آب را درون قیف بریزید. چه اتفاقی میافتد؟ به دقت مشاهده کنید و سعی کنید آنچه را که اتفاق میافتد توضیح دهید.
۳ـ اگر بهجای درپوش تکسوراخه، از درپوش دوسوراخه استفاده کنیم (شکل ب)، پیشبینی کنید چه اتفاقی میافتد.
۴ـ آزمایش را به کمک درپوش دوسوراخه انجام دهید و سعی کنید آنچه را که اتفاق میافتد توضیح دهید.
پاسخ تشریحی و گام به گام علوم تجربی نهم صفحه 92 - آزمایش کنید
در این آزمایش، ما تقابل بین فشار مایع و **فشار هوای محبوس** را بررسی میکنیم.
**گام ۱ و ۲ (درپوش تکسوراخه):**
**پیشبینی و مشاهده:** آب به سختی وارد بطری میشود یا اصلاً وارد نمیشود و در قیف باقی میماند.
**استدلال:** بطری در ابتدا پر از هوا است.
وقتی آب را در قیف میریزیم، راه خروج هوا بسته میشود.
آب سعی میکند با وزن خود وارد بطری شود، اما هوای داخل بطری که راه فراری ندارد، فشرده شده و **فشار داخلی** آن زیاد میشود.
این فشار هوا با نیروی وزن آب مقابله کرده و مانع ورود آن به بطری میشود.
**گام ۳ و ۴ (درپوش دوسوراخه):**
**پیشبینی و مشاهده:** در این حالت آب به راحتی و با سرعت روانه بطری میشود.
**توضیح:** با وجود سوراخ دوم، هوای داخل بطری دیگر محبوس نیست.
همزمان با ورود آب از طریق قیف، هوای داخل بطری از سوراخ دوم خارج میشود.
در نتیجه، فشار داخل بطری زیاد نمیشود و مانعی برای ورود آب به وجود نمیآید.
**نکته علمی:** این آزمایش نشان میدهد که برای جابجایی مایعات در ظرفهای بسته، حتماً باید مسیری برای **تبادل هوا** وجود داشته باشد تا تعادل فشار برقرار گردد.
